Casus belli, Αιγαίο και ευρωπαϊκή άμυνα: Αναλύοντας τη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν στην Άγκυρα

Σε θετικό κλίμα και με την αίσθηση της βούλησης των δύο πλευρών για ειλικρινή διάλογο, ολοκληρώθηκε η συνάντηση του Έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Τούρκο πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν στην Άγκυρα, διάρκειας περίπου μιάμισης ώρας.

Σύμφωνα με ελληνικές διπλωματικές πηγές, κατά τη διάρκεια της συνάντησης τέθηκαν όλα τα ζητήματα που έχουν προκαλέσει διαφωνίες ανάμεσα στις δύο χώρες, ενώ έγινε επισκόπηση των διμερών σχέσεων και συμφωνήθηκε ότι η διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας και η βελτίωση του κλίματος στις σχέσεις Ελλάδας - Τουρκίας είναι προς όφελος των δύο πλευρών και της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή.

Οι δύο ηγέτες συζήτησαν επίσης διεθνή και περιφερειακά ζητήματα, με έμφαση στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, σε μια συνάντηση που χαρακτηρίζεται από αναλυτές ως «διπλωματικό πινγκ-πονγκ» διαφορετικών θέσεων σε ήπιους τόνους.

Κατά τη διάρκεια της κοινής συνέντευξης Τύπου, Μητσοτάκης και Ερντογάν ανέπτυξαν τις πάγιες θέσεις Ελλάδας και Τουρκίας. Ειδικά, ο Έλληνας πρωθυπουργός κατέστησε σαφές για μια ακόμη φορά ότι η Αθήνα αναγνωρίζει μόνο μία διαφορά με την Τουρκία, στο Αιγαίο: την οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας. Και είναι διατεθειμένη - αν δεν βρεθεί η χρυσή τομή με τους γείτονες - να φτάσει το ζήτημα στη Χάγη.

Η ελληνική πλευρά, δια στόματος του Έλληνα πρωθυπουργού, έθεσε για πρώτη φορά σε τέτοιου επιπέδου συνάντηση το θέμα της απειλής του casus belli, με την επισήμανση ότι «αν δεν γίνει τώρα, πότε;».

Ο Έλληνας πρωθυπουργός ανέδειξε το σημαντικό θέμα της μετανάστευσης, κάνοντας μάλιστα αναφορά και στο πρόσφατο τραγικό ναυάγιο στη Χίο. Υπογράμμισε την επιδίωξη να φτάσει το διμερές εμπόριο μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας στα 10 δισ. ευρώ.

Επιπλέον, ο Κυριάκος Μητσοτάκης «απάντησε» στον... άτοπο χαρακτηρισμό του Ερντογάν για «τουρκική» μειονότητα στη Θράκη, τονίζοντας τι ορίζει (θρησκευτική μειονότητα στη Θράκη και ελληνική στην Κωνσταντινούπολη) η Συνθήκη της Λοζάνης.

Επίσης, επανέλαβε τη θέση της Αθήνας για διάθεση επανέναρξης συνομιλιών στο Κυπριακό ζήτημα, χαιρετίζοντας τις τελευταίες πρωτοβουλίες του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών.

Αυτό που αποτυπώνεται είναι η επιδίωξη και από τις δυο πλευρές να διατηρηθεί το «καλό κλίμα» που έχει οικοδομηθεί τα τελευταία δυόμισι χρόνια μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Εξάλλου, με την υπογραφή επτά κρίσιμων κειμένων συνεργασίας ολοκληρώθηκε το 6ο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας (ΑΣΣ) Ελλάδας - Τουρκίας, επιβεβαιώνοντας τη σταθερή στροφή των δύο χωρών προς τη «θετική ατζέντα».

Ο Τούρκος πρόεδρος μίλησε για αλληλένδετα ζητήματα στο Αιγαίο, κάνοντας λόγο για «λύση πακέτο», χρησιμοποιώντας διπλωματικό ύφος και υπογραμμίζοντας ότι η επίλυση των ζητημάτων στο Αιγαίο θα πρέπει να γίνεται σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο, εφόσον υπάρχει βούληση.

Επιπλέον, ο Τούρκος πρόεδρος έθεσε το θέμα της ευρωπαϊκής άμυνας, επισημαίνοντας ότι είναι προς το συμφέρον όλων η συμμετοχή της Τουρκίας στα ευρωπαϊκά κονδύλια για τη νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ευρώπης, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «πιστεύουμε ότι η συμμετοχή της Τουρκίας στις αμυντικές πρωτοβουλίες που ξεκίνησαν πρόσφατα στην Ευρώπη εξυπηρετεί τα κοινά μας συμφέροντα».

Ανάρτηση Ερντογάν για τη συνάντηση

«Ως δύο γείτονες και σύμμαχοι, πιστεύω ειλικρινά ότι πρέπει να διατηρήσουμε ανοιχτά τα κανάλια διαλόγου με βάση μια κατανόηση που δίνει προτεραιότητα στη συνεργασία», τόνισε ο Ερντογάν στην ανάρτηση που έκανε το βράδυ, λίγες ώρες μετά τη συνάντηση.

Ολόκληρη η ανάρτηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν:

«Σήμερα, συναντηθήκαμε στην Άγκυρα με τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας, κ. Κυριάκο Μητσοτάκη.

Αξιολογήσαμε διεξοδικά πώς μπορούμε να προωθήσουμε τις σχέσεις μας μέσω θετικών θεμάτων της ημερήσιας διάταξης.

Συνεχίζουμε να εργαζόμαστε για τον στόχο της αύξησης του διμερούς εμπορίου μας, το οποίο έφτασε περίπου τα 7 δισεκατομμύρια δολάρια πέρυσι, στα 10 δισεκατομμύρια δολάρια.

Ελπίζω ότι τα έγγραφα στα οποία έχουμε συμφωνήσει θα ενισχύσουν περαιτέρω τη συμβατική βάση των σχέσεών μας.

Πρέπει να ενεργήσουμε με αίσθημα ιστορικής ευθύνης απέναντι στις μειονότητες, οι οποίες αποτελούν το ανθρώπινο στοιχείο των σχέσεών μας.

Μοιράστηκα τις προσδοκίες μας με τον Πρωθυπουργό σχετικά με την πλήρη απόλαυση από την τουρκική μειονότητα στη Δυτική Θράκη των θρησκευτικών ελευθεριών και των εκπαιδευτικών ευκαιριών.

Στη συνάντησή μας, συζητήσαμε για άλλη μια φορά τις θέσεις μας σχετικά με το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο με ανοιχτό και ειλικρινή τρόπο.

Ως δύο σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ, η Τουρκία και η Ελλάδα αντιμετωπίζουν πολλές εξελίξεις που θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια και τη σταθερότητα.

Πιστεύουμε ότι η συμμετοχή της Τουρκίας στις αμυντικές πρωτοβουλίες που ξεκίνησαν πρόσφατα στην Ευρώπη εξυπηρετεί τα κοινά μας συμφέροντα.

Με τον Πρωθυπουργό, αξιολογήσαμε επίσης τις περιφερειακές εξελίξεις, ιδίως τη διαδικασία κατάπαυσης του πυρός στη Γάζα και το Σχέδιο Ειρήνης.

Αναφερθήκαμε επίσης στο τι μπορεί να γίνει για την εγκαθίδρυση σταθερότητας στη Συρία και για να φέρουμε γρήγορα αυτή την αδελφή χώρα σε μια θέση που συμβάλλει στην ειρήνη στην περιοχή.

Ως δύο γείτονες και σύμμαχοι, πιστεύω ειλικρινά ότι πρέπει να διατηρήσουμε ανοιχτά τα κανάλια διαλόγου με βάση μια κατανόηση που δίνει προτεραιότητα στη συνεργασία.

Η αποτίμηση της συνάντησης, όπως μεταδίδουν και τουρκικά μέσα ενημέρωσης, είναι ότι οι δύο ηγέτες συμφώνησαν να διατηρήσουν ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας, σηματοδοτώντας ένα βήμα σταθεροποίησης της διμερούς σχέσης, χωρίς να θίγονται οι βασικές διαφωνίες μεταξύ των δύο χωρών.

Δείτε το βίντεο με τις δηλώσεις των δύο ηγετών: